Tem 06

Ubuntu Server’da Bilgisayarın İsmini Değiştirme

Bu makalemizde linux server işletim sistemi paketlerinden biri olan Ubuntu Server üzerinde bilgisayar isminin nasıl değiştirileceğini göreceğiz. Konumuza geçmeden önce Ubuntu server kurulu bilgisayarımzın mevcut ismini öğrenmek için komut satırına hostname komutunu yazmalıyız. Bu komut bize bilgisayarımızın adını verecektir. Şimdi Ubuntu Server’da bilgisayarın isminin nasıl değiştirileceğini görelim.

1-) İlk olarak yönetici olarak giriş yapıyoruz. Bu işlemi nasıl yapacağız diye soracaksınız. Bu işlem için komut satırına sudo su yazmalıyız. Bu komuttan sonra sizden şifre istenecektir. Buraya şifrenizi yazmalısınız. Bu yaptığınız işlemlerden sonra yönetici olarak giriş yapmış olacaksınız.

2-) Hostname isim bilgilerinin tutulduğu sayfayı sudo gedit /etc/hostname komutu ile açın. Hostname dosyası etc dizinin içindeki hostname dosyasında tutulur.

3-) Bu komut ile açılacak sayfadaki eski bilgisayar ismini silip yeni ismi yazıyoruz ve kaydedip çıkıyoruz.

Tem 06

Disk Birleştirme

bir program ya da veri, sabit disk sürücüye kaydedildiğinde bu bilgiler sabit diskin çeşitli kısımlarına iki veya daha fazla parçaya bölünerek yazılabilir. Buna, fragmentation (parçalama) denir. Parçalama, bir sürücünün performansını düşürür. Birleştirici programı, parçaları kullanılabilir alanlarda tekrar bir araya getirerek, sabit diskteki boşlukları en iyi şekilde kullanır ki buda programların daha çabuk okunmasını ve çalıştırılmasını sağlar. Teknisyenler, birleştirici programları genellikle scandisk programını kullandıktan sonra başlatırlar. Birleştirici aynı zamanda, sık sık dosyaların oluşturulduğu ve iptal edildiği sistemler için düzenli aralıklarda otomatik olarak çalışmak üzere de ayarlanabilir. Disk birleştirme işleminin ne işe yaradığını öğrendik. Şimdi bu işlemin Windows işletim sistemleri üzerinde nasıl gerçekleştiğini görelim.

1-) ilk olarak başlat-programlar-donatılar-sistem araçları-disk birleştiricisi bölümüne tıklayıp servisimizi başlatalım.

2-) Bu işlemden sonra aşağıdaki ekrandaki gibi bir sayfa karşımıza gelecektir. Buradan disk birleştirme işlemini yapacağımız diskimizi seçip birleştir butonuna bastığımız zaman işlemimiz başlayacak ve tamamlanacaktır.

Bu makalemizde disk birleştirme işleminin nasıl gerçekleştiğini gördük. Başka bir makalede görüşmek üzere şimdilik hoşçakalın.

Tem 06

FTP Komutları

Ftp (File Transfer Protocol), İnternete bağlı bir bilgisayardan diğerine (her iki yönde de) dosya aktarımı yapmak için geliştirilen bir internet protokolü ve bu işi yapan uygulama programlarına verilen genel addır. Ftp servisini kolayca kullanmamız için birçok program bulunmaktadır.Ftp servisi bilgisayarımızın command ekranından da yapmak mümkündür(başlat-çalıştır-cmd). Bu konumuzda bilgisayarımızın komut ekranından ftp servisini kullanırken kullanacağımız temel komutları ve bunların ne işe yaradığını öğreneceğiz.

ftp ip adres veya domain ismi: Ftp bağlantısı yapmak için kullanılan komut.

cd: Dizin değiştirmek için kullanılan komut.(cd dizin adı) Örnek: cd onur (onur klasörünün içine girdik)

pwd: Bulunan dizinin ismini verir.

dir: Bulunduğumuz dizindeki bulunan dosyaları gösterir.

get: Dosya almak için kullanılan komut.(get dosya adı alındıktan sonraki adı). Alındıktan sonraki adı bölümünü kullanmayabilirsiniz.

send: Bilgisayarımızda bulunan bir dosyaı ftp aracılığı ile bağlandığımız sunucuya göndermek için kullanılan komuttur. Örnek: send c:/belge.jpg (bilgisayarımızın c klasöründe bulunan belge.jpg adındaki dosyayı karşı bilgisayara aktarmış olduk.)

mget: Birden fazla dosya almak istediğimizde kullanacağımız komut.

delete: Ftp yaptığımız yerde bulunan bir dosyayı silemk istediğimizde kullanılan komut.Yetkiniz var ise bu komutu kullanabilirsiniz. (delete silinecek dosya adı) şeklinde kullanılır.

rmdir: Ftp yaptığınız yerdeki boş bir dizini silmek için kullanacağınız komut.(rmdir silinecek dosya adı)

bye: Ftp bağlantısını sonlandırmaya yarayan komut.

Tem 05

Windows Kısayol Tuşları

Bu makalemizde Windows işletim sisteminde sıkça kullanılan bazı kısayolları göstereceğiz.

ALT+F4: Açık olan programdan çıkmak için kullanılır.

F1: Yardım sayfasını açar.

CTRL+ESC: Başlat menüsünü açar.

SHIFT+DELETE: Öğeyi kalıcı olarak silmek için kullanılır.

SHIFT+F10: Seçilen öğenin kısayol menüsünü açar.(Bir nesnenin üzerine sağ tuş ile tıklamakla aynı görevi yapar.)

F10: Menü çubuğunun seçeneklerini aktifleştirmek için kullanılır.

CTRL+SHIFT+ESC: Windows örev yöneticisini açar.

ALT+AŞAĞI OK TUŞU: Açılır liste kutusunu açar.

ALT+F6: Aynı program içindeki birden çok pencere arasında geçiş yapılmak için kullanılır.

CTRL+C: Kopyala

CTRL+X: Kes

CTRL+V: Yapıştır

CTRL+Z: Yapılan işlemi geri almak için kullanılır

CTRL+B: Kalın

CTRL+U: Altı çizili

CTRL+I: İtalik yazı için kullanılır.

 

Tem 05

Aygıt Yöneticisi

Aygıt yöneticisi bilgisayarınıza bağlı aygıtların görüntülendiği bölümdür. Bu bölümde bilgisayara bağlı olan tüm aygıtların olduğu listeyi görebilirsiniz. Aygıt yöneticisi ile bilgisayara bağlı olan bir aygıtı devre dışı bırakabilir veya o aygıtta herhangibi sorun olup olmadığını aygıt yöneticisinden görebilirsiniz. Bunun haricinde bu listede bulunan bilgisayar aygıtları ile ilgili driver yükleme gibi işlemleri bu bölümden yapabilirsiniz. Windows xp, Vista ve Windows 7 sürümlerinin hepsinde aygıt yöneticisi mevcuttur. Kısaca aygıt yöneticisi ile bilgisayarımıza bağlı aygıtları kolayca yönetip, gencellememiz mümkündür. Şimdi Windows Vista üzerinden aygıt yöneticisi sayfasının nasıl açılacağını görelim.

1-) Bilgisayarımızın masaüstünde bulunan Bilgisayarım ikonuna sağ tuş ile tıklayıp özellikler bölümüne tıklıyoruz.

2-) Açılan sayfanın solunda bulunan Aygıt yöneticisi bölümüne tıklıyoruz.

3-) Bu işlemlerden sonra aygıt yöneticisi sayfası karşımıza gelecektir. Bu bölümde istediğimiz sürücünün üzerine çift tıklayarak o sürücünün özelliklerine ulaşabilrsiniz.

NOT: Aygıt yöneticisine ulaşmak için birçok yöntem vardır. Bu yöntemlerden biride denetim masasından aygıt yöneticisini açmaktır. Bir diğer yöntem ise başlat-çalıştır bölümüne tıklayıp devmgmt.msc komutunu yazmaktır.

Tem 05

Outlook Mail Hesabı Oluşturma

Otlook programı bilgisayarınızdan mail almak ve göndermek için oluşturulmuş programdır. Bu makalemizde Microsoft Office Outlook üzzerinden mail hesabının nasıl oluşturulacağını göreceğiz. Mail hesabı oluşturabilmemiz için domain ve hosting hesabımızın olması gerekmektedir. Hosting panelimizden çok basit bir şekilde mail adresi oluşturabilirsiniz. (Biz örneğimizde onur@bilisimzirve.com adresini oluşturduk.) Şimdi outlook üzerinden mail hesabı nasıl oluşturulur onu görelim.

1-) Outlook programını çalıştıralım. Açılan ekrandan Araçlar menüsüne tıklayalım. Buradan hesap ayarlarını seçelim.

2-) Açılan hesap ayarları bölümünden Yeni yazan bölüme tıklayalım.

3-) Karşımıza gelecek ekrandan aşağıdada gösterdiğimiz gibi Sunuc ayarlarını veya ek sunucu türlerini el ile yapılandır bölümünü işaretleyerek ileri diyelim.

4-) Aşağıdaki ekrandaki gibi İnternet E-posta bölümünü işaretleyip ileri diyelim.

5-) Bu işlemlerden sonra karşımıza mail bilgilerinin doldurulacağı bölüm gelecektir. Bu bölümde gireceğizmiz bilgiler hakkında açıklama yapalım. Kullanıcı bilgileri bölümünde, adınız yazan yere istediğiniz gibi bir bilgi yazın. E-posta Adresi bölümüne hosting panelinizden oluşturduğnuz e-posta adresinizi yazınız. Sunuc bilgileri bölümünde hesap türünü POP3 olarak seçiniz. Gelen Posta Sunucusu ve Giden Posta Sunucusu bölümüne ise hosting aldığınızda size mail olarak verilen bilgileri girin (bu bilgileri hosting aldığınız şirket size verecektir.) Oturum Açma Bilgileri altındaki Kullanıcı adı ve Parola bölümüne ise hosting paneli üzerinden oluşturduğunuz mail adresini ve parolasını yazın. Bu işlemlerden sonra aynı sayfada bulunan Diğer ayarlar bölümüne tıklayalım.

6-) Diğer e-posta ayarları bölümündeki Giden Sunucu sekmesine tıklayalım. Burada bulunan Giden sunucum (smtp) için kimlik doğrulaması gerekiyor bölümüne tıklayarak işaretleyelim.

7-) Yukarıda yaptığımız işlemlerden sonra yine aynı bölümde yer alan Gelişmiş sekmesine tıklayalım. Bu bölümde Giden Sunucusu (smtp) bölümüne 587 değerini girip tamam butonuna basalım ve işlemlerimizi sonlandıralım. Bu yaptığımız işlemlerden sonra outlook üzerine mail hesabı tanımlamış olduk.

Tem 04

Linux Server DHCP Kurulumu

Bu makalemizde Linux Server’in işletim sistemlerinden biri olan Ubuntu Server üzerine dhcp servisinin nasıl kurulacağını göreceğiz. İlk önce dhcp rolü kurulacak bilgisayarın ip adresini sabitlemeliyiz. Bunu diğer konularımızda göstermiştik.

1-) İlk olarak dhcp servisini kuruyoruz. apt-get install dhcp3-server komutuyla servisi kurmaya başlıyoruz.

2-) Kurulum tamamlandıktan sonra birden fazla ethernet kartınız var ise hangi ethernet kartı ile dhcp servisi hizmeti verileceğini belirleyeceğiz. Bunun için ilk olarak sudo gedit/etc/default/dhcp3-server komutu ile ayar dosyamızı açıyoruz. INTERFACES=”” satırını INTERFACES=”eth0″ olarak değiştirelim. Bizde bir tane ethernet kartı olduğu için eth0 yaptık. Sizde birden fazla sthernet kartı var ise eth1 şeklinde ayarlayabilirsiniz. Bu işlemleri kaydedit çıkalım.

3-) Şimdi ise dhcp scope(ip havuzu) ayarlarını yapalım. Yani networke bağlanacak bilgisayarlara dağıtılacak ip adreslerini belirleyeceğiz. Bunun  için dhcp.conf dosyasını sudo gedit/etc/dhcp3/dhcp.conf komutu ile açalım ve açılan bölüme aşağıdaki değerleri yazalım.

default-lease-time 600;

max-lease-time 7200;

option subnet-mask 255.255.255.0; (subnet mask değerini belirliyoruz)

option broadcast-address 192.168.1.255; (yayın yapan adres)

option routers192.168.1.100; (clientlara dağıtılacak modem, router adresini yazıyoruz)

option domain-name-servers 192.168.1.100, 8.8.4.4 (clientlere dağıtılacak dns adresleri)

#option domain-name “bilisimzirve.com”;

subnet 192.168.1.0 netmask 255.255.255.0 {

range 192.168.1.10 192.168.1.150; (clientlara dağıtılacak ip adres aralıklarını giriyoruz.)

}

4-) Yukarıdaki değerlerimizi girip kaydettikten sonra dhcp servisimizi restart etmeliyiz. Bu işlemi yapmak için /etc/init.d/dhcp3-server restart komutunu uygulayalım. Artık linux tabanlı sistemimizde dhcp servisimiz olmuş oldu

 

Tem 04

Disk Temizleme

Bilgisayarımızı kullanırken yaptığımız işlemlerden dolayı diskimizde birçok işe yaramayan, gereksiz dosyalar birikir. Bu dosyalar birikerek sabit didkimizde zamanla aşırı derecede yer kaplayabilir. Bu konumuzda gereksiz ve işe yaramayan bu dosyaları nasıl temizleyeceğimizi öğreneceğiz. Diskteki bu gereksiz dosyaları temizlemek için piyasada birçok program bulunmaktadır. Biz bu işlemi Windows işletim sistemleri üzerinde bulunan disk temizleme servisi ile yapacağız. Bizim örneğimizde Windows Viste işletim sistemi kllanılmıştır. Bu işlem bütün Windows işletim sistemlerinde aynıdır. Şimdi disk temizleme aşamasına geçelim;

1-) İlk olarak Başlat-Programlar-Donatılar-Sistem Araçları-Disk Temizleme bölümüne tıklayarak açıyoruz.

2-) Açılan disk temizleme penceresinden yanlızca kendi dosyalarım ya da bu bilgisayardaki tüm kullanıcıların dosyaları seçeneğini seçiniz. Bu işlem size kalmıştır. Bir bilgisayardı birden fazla kullanıcı ile kullanıyorsanız seçiminizi ona göre yapabilirsiniz.

3-) Yukarıdaki işlemde seçimimizi yaptıktan sonra sürücü seçimi bölümü karşımıza gelecektir. Bu bölümde temizleme yapacağımız sabit diskimizi veya sabit disk bölümümüzü seçeceğiz. Biz C: sürücüsünü seçeceğiz.

4-) Disk sürücüsünü seçtikten sonra karşımıza temizlenecek gereksiz dosyaların tutulduu bölümler geldi. Burada silmek istediğimiz gereksiz dosya türlerini seçip tamam butonuna tıkladığımız zaman sabit diskimizdeki gereksiz dosyalardan kurtulmuş oluruz. Bu işlemi belirli zamanlarda yapmanızı öneririz.

Başka makalede görüşmek üzere şimdilik hoşçakalın.

Tem 03

Ubuntu Server Grafiksel Arayüz (GUI) Kurulumu

Bilgisayarınıza linux server işletim sistemi paketlerinden biri olan Ubuntu Server kurduğumuzda sadece komut ekranı gelmektedir. Yapacağımız bütün işlemleri bu komut ekranında komutlar yazarak yaparız. Örneğin dosya oluşturmak için ilk önce dosya oluşturacağımız yerin konumunu komut ile yazıp mkdir dosya ismi komutuyla dosya oluştururuz. Yani en kolay işlemi bile komut kullanarak yaparız. Sunucu olarak kurulan sistemlerde tavsiye edilen komut ekranını kullanmaktır zaten. Ancak biz Windows işletim sistemlerindeki gibi grafiksel bir arayüz olmasını istiyorsak Ubuntu Server üzerine grafiksel arayüz kurma şansımız var.

1-) Ubuntu Server işletim sistemini yeni kurduysak ilk olarak paketlerimizi güncellememiz gerekmektedir. Bu işlem için komut ekranına sudo apt-get update komutunu yazıyoruz. Bu işlem bu kadar kolay.

2-) Dah sonra grafiksel arayüzü kurmak için sudo apt-get install ubuntu-desktop komutunu yazıyoruz. Bu komutu yazdıktan sonra y tuşuna basıp işlemimizi onaylıyoruz ve kuruluma başlıyoruz. Kurulum işlemi uzun sürebilir. Kurulum tamamlandıktan sonra bilgisayarımızı yeniden başlatıp grafiksel arayüzümüzle bilgisayarımızı kullanılabilir hale getirmiş oluyoruz.

Tem 03

Windows Server 2008 Rol Ekleme

Önceki makalemizde Windows Server 2003 üzerinden network servislerinin nasıl ekleneceğini görmüştük. Bu dersimizde ise Server 2008 üzerinde server rollerinin nasıl kurulacağını göreceğiz. İlk olarak Start-Programs-Administrative Tools-Server Manager‘e tıklıyoruz.

1-) Karşımıza aşağıdaki gibi server manager sayfası gelecektir. Bu sayfada ekranın sol tarafında bulunan Roles bölümüne tıklayalım.

2-) Roles bölümüne tıkladığımız zaman ekranın sağında Add Roles ve Remove Roles bölümleri çıkacaktır. Add roles, rol ekleme için kullanılan bölüm, remove roles ise eklediğimiz server rolünü kaldırmak için kullanılan bölümdür. Biz rol ekleyeceğimiz için add roles bölümüne tıklıyoruz.

3-) Add roles bölümüne tıkladıktan sonra karşımıza server 2008 üzerine ekleyeceğimiz roller sayfası gelecektir. Bu bölümden ekleyeceğimiz network rolünü seçerek kuruluma başlayabiliriz.

NOT: Server rolünü seçtikten sonra next dediğimiz zaman o rol ile ilgili ayarlar bölümü karşımıza gelecektir. Biz rollerle ilgili ayarlara daha sonraki konularda değineceğimiz için buraları göstermedik. Sizde isterseniz bu ayarlara dokunmadan next diyerek geçip sadece server rolünü kurabilirsiniz. Ayarları daha sonra da yapılandırabilirsiniz.